İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler: Nakliye, Bakım ve İkame Güvencesi Protokolü

İş makinesi kiralama süreci yalnızca bir makinenin şantiyeye sevk edilmesiyle sınırlı değildir. Tarafların haklarını koruyan, şantiye duruşlarını engelleyen ve olası arıza veya kaza durumlarında sorumluluk sınırlarını net çizen hukuki ve operasyonel zemin Kiralama Sözleşmesi ile kurulur.

Eksik veya muğlak hazırlanmış bir kiralama sözleşmesi; arıza anında günlerce süren tartışmalara, beklenmedik nakliye faturalarına ve proje takviminde ciddi gecikmelere yol açabilir. Bu rehberde, kurumsal bir iş makinesi kiralama sözleşmesinde yer alması gereken hayati maddeleri ele alıyoruz.

1. Nakliye ve Lowbed Lojistiği Sorumluluk Paylaşımı

Ağır iş makinelerinin şantiyeye sevki (gidiş-dönüş nakliyesi) ciddi bir maliyet ve operasyon kalemidir. Sözleşmede şu hususlar netleşmelidir:

• Nakliye Bedeli: Sevkiyat ve iş bitimi geri dönüş nakliye ücretinin kime ait olduğu net olarak yazılmalıdır.
• İndirme ve Bindirme Güvenliği: Makinenin lowbed dorsesinden şantiye zeminine indirilmesi (rampa operasyonu) sırasındaki kaza riskleri ve sorumluluk paylaşımı tanımlanmalıdır.
• Gecikme Cezaları: Kiralayan tarafın makineyi taahhüt edilen gün ve saatte teslim edememesi halinde şantiyenin maruz kalacağı bekleme şartları kayıt altına alınmalıdır.

2. Servis Seviyesi Taahhüdü (SLA) ve İkame Makine Güvencesi

Bir iş makinesi kiralama sözleşmesinin kalbi İkame Makine Protokolüdür. Sahada makinenin arızalanması kaçınılmaz bir operasyonel risktir; ancak bu arızanın projeyi ne kadar süreyle durduracağı sözleşme şartlarına bağlıdır.

• İlk Müdahale Süresi: Arıza ihbarının yapılmasından itibaren gezici mobil servis ekibinin şantiyeye kaç saat içinde (örneğin azami 4-6 saat) ulaşacağı belirlenmelidir.
• İkame Makine Temin Eşiği: Eğer arıza sahada 24 veya 48 saat içerisinde giderilemiyorsa, kiralama şirketinin aynı tonaj ve ataşman özelliklerine sahip muadil bir ikame makineyi şantiyeye bedelsiz ulaştırma zorunluluğu sözleşmeye eklenmelidir.
• Kira Bedeli Muafiyeti: Makinenin çalışmadığı ve ikamesinin henüz ulaşmadığı her gün için günlük kira bedelinin tahakkuk etmeyeceği hükme bağlanmalıdır.

3. Bakım, Yağlama ve Sarf Malzemesi Dağılımı

Sözleşmelerde sıklıkla anlaşmazlık çıkan alanlardan biri rutin bakım ile arıza arasındaki ayrımdır:

4. Çalışma Saati Sınırları ve Fazla Mesai Baremleri

Kiralama sözleşmelerinde aylık baz kullanım limiti (genellikle tek vardiya için aylık 200 veya 225 saat) konulur.

• Çift vardiya veya 24 saat kesintisiz çalışma yapılacaksa bu durum sözleşme başında belirtilmeli ve vardiya çarpanı netleştirilmelidir.
• Aylık saat sınırının aşılması halinde uygulanacak ek çalışma saati ücret baremi sözleşmeye yazılmalıdır.

5. İSG Uygunluğu, Yeşil Etiket ve Sigorta Kapsamı

Makinenin şantiyeye girdiği anda İSG uzmanları tarafından denetleneceği unutulmamalıdır:

• Makinenin akredite kuruluş onaylı Periyodik Kontrol Raporu ve Yeşil Etiketi sözleşme ekinde teslim edilmelidir.
• Makinenin Geniş Kapsamlı Makine Kırılması (CPM) ve Kasko sigorta poliçelerinin bulunması şarttır. Muafiyet oranları ve üçüncü şahıs mali mesuliyet teminat limitleri sözleşmede açıkça tanımlanmalıdır.

6. Fotoğraflı Teslim-Tesellüm Tutanağının Önemi

Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası şantiye teslim tutanağıdır. Makine sahaya indiğinde operatör ve şantiye yetkilisi gözetiminde:

• Çalışma saati saati fotoğraflanmalı,
• Mevcut çizik, boya aşınması, cam çatlağı veya hidrolik terlemeler işaretlenmeli,
• Ataşmanların (kırıcı uçları, kova tırnakları) aşınma payı milimetrik olarak tutanağa geçirilmelidir.

Bu tutanak, kiralama bitiminde haksız hasar faturalarının ve ihtilafların önüne geçer.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kiralanan makinede meydana gelen hidrolik hortum patlaması kime aittir?

Hortum patlaması ömür ve metal yorgunluğundan kaynaklanıyorsa kiralayana; harici darbe, sıkışma veya sivri taş çarpması sonucu oluşmuşsa kullanıcı kusuru kapsamında değerlendirilir.

Şantiyenin erken bitmesi durumunda sözleşme feshedilebilir mi?

Sözleşmede belirlenen erken fesih ve bildirim süresi (örneğin 15 gün önceden yazılı bildirim) şartına uyulması kaydıyla iade prosedürü işletilebilir.

Sonuç

Kapsamlı ve şeffaf bir kiralama sözleşmesi, şantiye huzurunun ve bütçe disiplininin garantisidir. MDK Makine, kurumsal SLA standartları ve şeffaf teslim tutanaklarıyla tüm süreci güvence altına alır.

İlgili Hizmet ve Makine Kategorileri

• İş Makinesi Kiralama Filosu
• Mobil Servis ve İkame Desteği
• Periyodik Muayene ve İSG Belgeleri